W Miejskiej Bibliotece Publicznej w Tarnogrodzie 22 października 2026 roku królowały igły, nici, kolorowe wzory i rozmowy, które połączyły kilka pokoleń.
Przy wspólnych stołach zasiedli młodzi ludzie, seniorzy, przedstawiciele lokalnych organizacji i miłośnicy regionalnej kultury. Łączył ich jeden cel – odkryć na nowo piękno haftu biłgorajsko-tarnogrodzkiego i przekonać się, że tradycja może być obecna także we współczesnym życiu.
Tego dnia odbyły się tam warsztaty rękodzielnicze zorganizowane w ramach inicjatywy „Haftujemy przyszłość – tradycja na nowo uszyta”. Jej pomysłodawcami i współtwórcami byli uczniowie Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Różańcu, uczestniczący w projekcie „Jesteśmy młodzi i o przyszłość nam chodzi!”, realizowanym przez Fundację Bliżej Pasji.
Zanim jednak w ruch poszły igły i kolorowe nici, młodzi wykonali równie ważną pracę – wymyślili inicjatywę, zaplanowali ją i zaprosili do współpracy lokalną społeczność.
Nie chcieli organizować kolejnego wydarzenia, podczas którego uczestnicy jedynie wysłuchają opowieści o przeszłości. Zależało im na stworzeniu okazji, by tradycję poznać własnymi rękami, a przy tym połączyć ludzi, których na co dzień dzielą różnice wieku, doświadczeń i zainteresowań. Chcieli dać dawnym wzorom nowe życie, stworzyć przestrzeń do wspólnego działania i pokazać, że pielęgnowanie tradycji może być inspirującym doświadczeniem dla każdego pokolenia.
Wykorzystali do tego celu formę partycypacji, którą było spotkanie robocze oraz sieciowanie, w którym wzięli udział uczestnicy projektu, dyrekcja i pracownicy Biblioteki Miejskiej w Tarnogrodzie, Burmistrz Tarnogrodu, przedstawiciele Klubu Seniora i Aktywnych Kobiet Tarnogrodu, Tarnogrodzkiej Kapeli Ludowej oraz wicedyrektor i nauczycielka ZSCKR w Różańcu. Ustalono wówczas szczegóły organizacyjne, miejsce i termin warsztatów, zakres współpracy oraz potrzebne materiały.
Młodzież przygotowała projekty wzorów, które miały ozdobić płótno oraz plakat promujący wydarzenie. Uczniowie zaproponowali, by tradycyjne wzory przenieść na torby na zakupy – przedmioty praktyczne, obecne w codziennym życiu.
Zadeklarowali również własny wkład w przygotowanie poczęstunku dla uczestników.
Główne wydarzenie inicjatywy odbyło się 22 października. W warsztatach uczestniczyli uczniowie, przedstawiciele Tarnogrodzkiego Klubu Seniora, Klubu Kobiet Aktywnych Tarnogród oraz Tarnogrodzkiej Kapeli Ludowej. Była to grupa, którą połączyła ciekawość lokalnego rękodzieła i gotowość do wspólnego działania.
Pierwszą część spotkania poprowadziła pani Ewa Przybyło z AVCRAFT.
Uczestnicy poznali historię haftu biłgorajsko-tarnogrodzkiego, charakterystyczne motywy i wzory, a także materiały oraz narzędzia wykorzystywane w tej technice.
Po części edukacyjnej przyszedł czas na działanie.
Na materiałowych torbach pojawiły się przygotowane wcześniej projekty i pierwsze szkice. Uczestnicy krok po kroku poznawali technikę haftowania, próbując własnych sił w zdobieniu przedmiotów codziennego użytku. Każda torba nabierała indywidualnego charakteru, a tradycyjne motywy zyskiwały zupełnie nowe zastosowanie.
Wspólna praca szybko stała się okazją do rozmów, wymiany doświadczeń i wzajemnej pomocy. Starsi uczestnicy mogli dzielić się swoją wiedzą i wspomnieniami, młodsi – wnosić świeże pomysły i spojrzenie na regionalne wzornictwo. W przerwie znalazł się również czas na poczęstunek i międzypokoleniowe rozmowy.
Warsztaty stały się czymś więcej niż spotkaniem rękodzielniczym. Były próbą odpowiedzi na pytanie, jak można pielęgnować lokalną tożsamość w sposób atrakcyjny dla współczesnego odbiorcy i jak sprawić, by tradycja nie tylko przetrwała, ale nadal była obecna w życiu społeczności.
Inicjatywa „Haftujemy przyszłość – tradycja na nowo uszyta” pokazała, że aktywność obywatelska nie musi ograniczać się do udziału w zebraniach czy konsultacjach. Może zaczynać się od dostrzeżenia czegoś ważnego dla lokalnej społeczności i podjęcia działań, które pomogą tę wartość zachować. To ważna lekcja odpowiedzialności za wspólne dziedzictwo, ale również dowód na to, że młodzi ludzie mają realny wpływ na to, co dzieje się w ich otoczeniu.
Uczestnicy zdobyli nowe umiejętności, poznali bogactwo regionalnego haftu i spędzili czas w gronie osób, które połączyła chęć tworzenia.
Być może największym sukcesem tego spotkania nie są same ozdobione torby, choć każda z nich jest wyjątkową pamiątką. Jest nim świadomość, że lokalna tradycja nie należy wyłącznie do przeszłości. Żyje wtedy, gdy ktoś chce ją poznać, zrozumieć, wykorzystać i przekazać dalej.
Projekt „Jesteśmy młodzi i o przyszłość nam chodzi!” dofinansowano ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Kompas Młodego Obywatela”
